Communiqué

Communiqué du 05-06-2018

Opiniestuk: Staalharde standpunten

Dinsdag 5 juni 2018


De protectionistische koers die de VS nu reeds meer dan 10 jaar vaart, kwam het afgelopen jaar in een stroomversnelling met de “America First” politiek van President Trump. Dit leidde onder meer tot een terugtrekking uit het Trans-Pacific Partnership, het opblazen van de TTIP-onderhandelingen met de Europese Unie en de heronderhandeling van het Amerikaanse Vrijhandelsakkoord NAFTA. Eerder dit jaar zorgden de invoerheffingen op staal en aluminium voor heel wat beroering. De rust ging slechts even liggen door een reeks van uitzonderingen, maar domineert vandaag opnieuw het economische nieuws en de globale politieke agenda.

 

Hoe betreurenswaardig ze ook mogen zijn, deze beslissingen komen niet als een verrassing. Integendeel, vriend en vijand moeten vaststellen dat President Trump consequent zijn verkiezingsbeloftes uitvoert.

 

Uitdagende tijden voor de vrijhandel zijn dit echter wel. Met zijn zeer open economie kijkt ons land dan ook terecht met bezorgdheid naar de gebeurtenissen, die niet enkel een impact dreigen te hebben op een aantal Belgische ondernemingen, maar ook op onze havens, in het bijzonder de Antwerpse Haven voor dewelke de in- en uitvoer van staal belangrijk is.

 

Bovendien ging ons land er met recht en rede van uit om deze invoerheffingen niet te moeten betalen, vermits we reeds sinds 2011 een negatieve handelsbalans hebben met de VS. We voeren met andere woorden meer in uit de VS dan dat we er naar uitvoeren. Bovendien is ons land ook een topinvesteerder in de VS en is onze bilaterale handel groter dan die tussen de VS en Australië, Rusland of Spanje. Ik heb er dan ook alles aan gedaan om de uitzonderingen voor België veilig te stellen en zat hiervoor op meerdere gelegenheden samen met US Secretary of Commerce Wilbur Ross.

 

Way ahead?

 

Op korte termijn: we moeten een verdere escalatie vermijden en snel zekerheid bieden aan onze bedrijven. Ons land moet hierbij ook oppassen om geen “Belgian mark of folly” te begaan, en ten allen tijde rekening houden met de ongeveer 130.000 jobs die Amerikaanse bedrijven in België creëren. 

 

Op middellange termijn: Ondanks de recente beslissing zal ik mijn ‘permanente campagne’ gericht op het versterken van de bilaterale handel met de VS blijven voortzetten. Frequente contacten met diplomatieke en economische hoofdrolspelers en overheden op Staatsniveau moeten ervoor zorgen dat de impact van de economische spanningen tussen de VS en de EU tot een minimum herleid worden voor onze bedrijven. 

 

Vrijhandelsakkoorden met Canada en Japan creëren nieuwe mogelijkheden. Binnen een drietal weken gaan we samen met Belgische bedrijven naar Argentinië en Uruguay, en zoeken we nieuwe openingen om op de Latijns-Amerikaanse markt verder door te breken. We blijven dan ook de focus leggen op een verdere diversificatie van onze afzetmarkten.

 

Op langere termijn: het Trans-Atlantisch Partnerschap is uniek en een drijvende kracht achter de wereldeconomie. Onze economieën staan samen in voor de helft van het globale BBP en een derde van de handelsstromen. De EU is dan ook de grootste en belangrijkste handelspartner van de VS.

 

De EU-reactie zal hiermee rekening moeten houden en tot op heden werd geen al te sterke indruk achtergelaten. We kunnen ons met andere woorden de vraag stellen of de EU zich degelijk had voorbereid op een te voorspellen actie van de VS, en of de conclusies van de top in Sofia duidelijk gecommuniceerd werden naar de Amerikaanse Regering. De Europese eensgezindheid is vaak ver te zoeken en de Europese leiders verdedigen dikwijls verschillende standpunten. Zo reageren de Fransen zeer verontwaardigd op de invoerheffingen, terwijl de impact op hun economie eerder beperkt is, en is de Duitse reactie opvallend kalm hoewel Duitsland waarschijnlijk het zwaarst getroffen wordt.

 

Indien we een sterke pleitbezorger willen blijven van vrijhandel, mogen we in elk geval niet bijdragen aan het ontketenen van een handelsoorlog. Let’s not start by giving tit for tat. Bovendien is een hechte Westerse samenwerking onontbeerlijk indien we weerwerk willen bieden aan de grenzeloze ambities van China.

 

Maar er is meer. Ook de te geringe Europese defensie-inspanningen hadden een invloed op de beslissing van President Trump en hier hebben de VS wel overschot van gelijk. Europa moet eenvoudigweg meer inspanningen leveren en België in het bijzonder is één van de slechtste leerlingen in de Europese klas. Duitsland, dat toch een economische tijger is, trouwens ook. Misschien is dit een mogelijke verklaring voor hun terughoudendheid? Bovendien gaan de Britten op korte termijn de EU verlaten, met alle negatieve gevolgen voor het Europese veiligheids- en defensiebeleid die hieruit voortvloeien. Het VK is immers het enige Europese land dat in staat is tot het autonoom voeren van een militaire operatie. Deze autonomie wordt deze week trouwens nog aanzienlijk versterkt door de levering van F35-gevechtstoestellen, die onder meer vanop de nieuwe vliegdekschepen van de Royal Navy zullen opereren. U leest het goed, de Britse Regering kocht 48 F35-gevechtsvliegtuigen aan. Wellicht hebben de Britten dan ook goede redenen om naast hun 4de generatie Eurofighters tevens over JSF-toestellen te beschikken.

 

Verder mogen we niet vergeten dat de Amerikaanse beslissingen niet enkel de EU treffen, maar ook landen als Mexico en Canada. De nieuwe aandacht die vandaag naar de EU gaat, moeten we dan ook met beide handen grijpen. De beslissingen van de VS promoveren ons tot grootste speler in de globale vrijhandel en we moeten blijven inzetten op het sluiten van evenwichtige vrijhandelsakkoorden en het creëren van een level playing field.

 

Waar de VS vandaag vooral onvoorspelbaar zijn voor hun handelspartners, moet de EU een baken van zekerheid worden. Maar daarvoor is er nog veel werk aan de winkel. Dit vereist onder meer een vlotte afhandeling van het Brexit-dossier en een eensgezinde visie op de uitdagingen die reeds jarenlang druk zetten op de EU, waaronder de vluchtelingenstromen uit de MENA-regio en de gespannen situatie met Rusland.

 

De mogelijke impact van dit Amerikaans protectionisme moet trouwens correct ingeschat worden. Zo is de Brexit objectief gezien een veel groter potentieel gevaar voor de Belgische economie en zal het vooral China zijn dat getroffen wordt door de Amerikaanse beslissingen.

 

De G7 in Québec komt eraan, en op 11 en 12 juli de NAVO-top voor Staatshoofden in het nieuwe hoofdkwartier. Twee uitgelezen kansen om nog voor de zomer de plooien gladder te strijken of om de staalharde standpunten dichter bij elkaar te brengen. Ook staal heeft een smeltpunt, al ligt dat op 1450 C°.


< Message précédent